VĂN HÓA TRANH LUẬN


Câu chuyện thầy bói xem voi và Văn hóa tranh luận

Trong chúng ta, phần lớn ai cũng đã một lần nghe câu chuyện “Thầy bói xem voi” tuy nhiên tôi muốn trao đổi về câu chuyện này dưới góc nhìn trong môi trường Văn hóa doanh nghiệp mà cụ thể hơn là văn hóa tranh luận.

Tôi xin chia sẻ câu chuyện “Thầy bói xem voi” theo bản dịch hóm hỉnh của Phạm Việt Hưng:

Sáu anh mù ở xứ
Indostan nóng bỏng
Rủ nhau đi xem Voi
Vì rất ham hiểu biết
Nên thi nhau quan sát
Cho thoả nỗi khát mongĐầu tiên là anh Nhất
Sờ tấm thân vừa rộng,
Vừa cứng ráp, vừa thô
Miệng oang oang tuyên bố:
“Con Voi, ôi lạy Chúa!
Giống bức tường y chang”

Tiếp đến là anh Nhị,
Sờ ngà Voi, nói lớn:
“Tròn, nhọn, lại mịn trơn?
Kỳ quan này rõ thấy,
Rằng Voi như ngọn giáo,
Đó mới thật là Voi!”

Anh Tam bèn tiến đến
Tay ôm vòi uốn éo,
Ngẫm nghĩ và luận suy,
Rồi tự tin anh nói:
“Con Voi như tôi thấy
Giống con rắn, con trăn” =>

Đôi bàn tay anh Tứ
Sờ vào chân, háo hức,
“Kỳ lạ nhất của Voi,
Như ta vừa nhận thấy,
Một thân cây thẳng đứng,
Mới giống hình con Voi!”Rồi đến phiên anh Ngũ,
Sờ tai Voi, tuyên bố:
“Mù nhất chính là ta,
Nhưng nào ai dám cãi,
Rằng Voi như quạt giấy,
Phe phẩy, phẩy gió bay!”!

Cuối cùng là anh Lục,
Dò dẫm, anh vội túm
Chỗ ve vẩy cái đuôi,
Cảm nhận, thốt lên lời:
“Voi như ta đã thấy
Giống y chiếc dây thừng!”

Thế là sáu anh mù
Cãi vã nhau ỏm tỏi ,
Ai cũng cho mình giỏi,
Anh nào cũng hung hăng.
Mỗi anh đúng một phần,
Nhưng đều sai tất cả!

 

Trên thực tế kiến thức, lý luận là phản ánh thực tại khách quan, con người tư duy trên nền tảng cái đã xảy ra để duy luận về quy luật định hướng cho vấn đề chưa xảy ra. Không có kiến thức tròn vẹn, không có người biết tất cả và rất nhiều khi không có đáp án đúng duy nhất.

Tuy nhiên, con người thường có quan điểm duy nhất về nhận định và hướng giải quyết một vấn đề. Vì vậy, trong cuộc họp của doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức việc mỗi người cố gắng chiến đấu, tranh luận để bảo vệ quan điểm của mình. Cuộc họp diễn biến từ trạng thái có trật tự sang trạng thái tranh luận và rất có thể biến thành phê phán, tranh cãi, bảo thủ và mất kiểm soát. Từ tranh luận quan điểm công việc thành mâu thuẫn cá nhân, ứng xử con người, cay cú. Khi ấy, thật nguy hiểm cho doanh nghiệp, tổ chức.

Thực tế, có thể ý kiến đơn lẻ của từng người đều có lý sự, hợp lý nhưng nhìn ở góc độ khác nhau của một vấn đề như “thầy bói xem voi” thầy nào cũng đúng, tuy nhiên lấy cái đúng cá thể để nhận định về vấn đề toàn thể lại sai.

Anh bạn tôi hay nói vui là: Nếu bạn muốn là diễn giả thành công, hãy vô tay cổ vũ phần phát biểu của người khác trong hội thảo.

Các ý kiến tranh luận được minh họa như H1, H2 dưới đây:

   

H2

H1 rất đúng và logic, H2 cũng rất đúng và logic nhưng khi chứng hợp lại với nhau lại là “mô hình bất khả” trong H3 và không tồn tại được trên thực tế.

Vì vậy, nguyên tắc tranh luận trong cuộc họp là:

–      Nắm bắt rõ nội dung chủ đề chính;

–      Lắng nghe các ý kiến trình bày, tôn trọng các ý kiến;

–      Đưa ra quan điểm bổ sung cho các ý kiến hoặc đề nghị được trình bày vấn đề từ một góc nhìn khác, không phủ nhận các quan điểm trước;

–      Chủ tọa tôn trọng các ý kiến phát biểu và kết luận dựa trên các đề xuất hợp lý nhất;

–      Khuyến khích mọi người bảo lưu ý kiến cá nhân nhưng nỗ lực vì nghị quyết chung.

Tranh luận thật sự không phải để đi đến cùng kết luận ai đúng ai sai. Tranh luận chỉ đơn giản là cho chúng ta thấy được nhiều khía cạnh của một vấn đề . Tôi cho rằng chính nhờ có những ý kiến trái ngược nhau mà vấn đề được sáng tỏ. Chính nhờ những lật ngược mà chúng ta mới thấy hết được bản chất vấn đề. Vì vậy mỗi chúng ta thật sự rất cần trang bị kĩ năng về văn hóa tranh luận. Suy cho cùng, văn hóa tranh luận cũng là một phần văn hóa doanh nghiệp.

Có như vậy, cuộc họp sẽ thể hiện văn hóa tranh luận trong doanh nghiệp, không rơi vào trạng thái “Thầy bói xem voi”, thống nhất trong hành động và không mẫu thuẫn con người.

Trantuandai


This entry was posted in Giải trí, Quản lý and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s